“Gurbet” – Belgesel Film Gösterisi/Söyleşi

İFSAK Etkinlikler Tüm Hızıyla Devam Ediyor!

İFSAK Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları Grubu’nun, Özlem Dikeçligil ‘in konuk olarak katılacağı, “Gurbet ” adlı belgesel film gösterimi ve söyleşi etkinliğine tüm üyelerimizi, fotoğraf ve sanatseverleri davet ediyoruz.
17 Ekim 2023, Saat 19.30 ‘da İFSAK, Nurettin Erkılıç Salonu’nda.
Gurbet;
Kadınlar çağlar boyunca ailelerini bir arada tutmak, bakım sağlamak ve onlara iyi bir gelecek hazırlamak için emek harcamışlardır. Küreselleşme ile birlikte bu emek, ailenin ve ülkelerin sınırlarını aşarak başka bir boyuta taşınmış; kadın emeği uluslararası alanda ticari bir meta halini almıştır. Bu
süreçte ailedeki bakım ihtiyacı (çocukların, hastaların, yaşlıların, engellilerin) uluslararsı bir kimlik kazanmıştır. Ekonomik sistemin bu yeni işleyiş biçimi, “bakımı sunan” ve “bakımı alan” arasında ülke
sınırlarını aşan ekonomik bir dinamik oluşturmuştur. Göçler çağına denk gelen bu yeni ekonomik dinamik doğal olarak kadınları yeni göç biçimlerinin başrolüne atamıştır.

Bu göçlerin temel niteliği sosyal ve ekonomik istikrara kavuşmak arzusuyla ailenin geçimini üstlenen kişi ya da kişilerin ekonomik istikrara sahip başka bir ülkede çalışarak, mal ve hizmet ticareti yaparak ailesini geçindirme güdüsüdür. Söz konusu olan bu göç biçiminde sorumluluğu üstlenen kişi, ülkesiyle diğer ülke arasında mekik dokuyarak bu göçü gerçekleştirdiği için göç sosyolojisinde bu isimle tanımlanır.

Özellikle, Eski Sovyet Bloğu ülkelerinden (ESB) Türkiye’ye göç sürecine katılan kadınların oranı “düzensiz göç, mekik göçü” olarak adlandırılan göç tipinde birinci sıradadır. Mevcut çalışmalara göre ESB ülkelerinden Türkiye’ye mekik göçü gerçekleştiren kadınlar için Türkiye’nin hedef ülke olmasının sebepleri olarak; coğrafi yakınlık, ucuz ve rahat seyahat, sınır geçiş kolaylığı, sosyal ağlar, daha fazla para kazanma umudu ve kültürel yakınlık gibi faktörler gösterilmektedir.

Belgeselimiz kadın emeğinin küreselleşmesinde, Türkiye’nin yakın coğrafya için önemini belgeselin ana karakteri Lela Ghurmelidze’nin yaşam öyküsü üzerinden anlatılmaktadır.

Lela İçinde bulunduğumuz Göçler Çağı’nın isimsiz kahramanlarından biridir. Lela, ülkesinde hemşirelik okulunda okumuş ve uzun yıllar ülkesinde hastanelerde çalışmıştır.
Geleneksel bir aile yapısından gelen Lela ve ailesi bu süreçte, eşinin ailesinin evinde üç çocuğu vekocasıyla belli bir yaşam standartını tutturarak  yaşamıştır. Sovyetler Birliği’nin parçalanmasıyla birlikte ülkenin içine girdiği ekonomik çöküş onu ellili yaşlarına yakın, ülkesinin dışında para kazanma ve ailesini geçindirme arayışına itmiştir. Bu sürecin başlamasıyla birlikte Lela, ailesini geçindirecek parayı kazanmak için hiç Türkçe bilmeden Türkiye’ye ev içi hizmet ve hasta bakımında çalışmak için gelmiştir.

İlk defa 2009 yılında Türkiye’ye gelen Lela o tarihlerde 48 yaşındadır ve ilk defa yurtdışına çıkmıştır.
Çocuk, hasta, yaşlı bakarak ve 5-6 kez iş değiştirerek Türkiye’de geçen bu süre boyunca Lela, Gürcistan’daki beş kişilik ailesinin geçimini sağlamış, onlara kısmi bir refah sunabilmiştir. Ancak bu süreçte yaşadıkları görece ekonomik ferahlama ailesinin dağılmasına engel olamamıştır.
Lela’nın ailesinden ayrı geçirdiği on yıl boyunca ev içi bakım emeğini ve desteğini başka bir aile için kullanırken kendi ailesinde kayıplar ve dağılmalar olmuştur. Kadının tarih boyunca hakkı verilmemiş, istatistiklerde yer almamış ve bir değer atfedilmemiş ev içi emeği küreselleşme ile beraber uluslararası ölçekte alınıp satılan bir meta haline gelmiştir. Gurbet belgeseli uluslarası bir meta haline gelen bu emeğin izini belgeselin ana karakteri Lela Ghurmelidze ve onunla aynı süreci yaşayan yan karakterler üzerinden anlatmaktadır. Belgesel, ailelerini geçindirebilmek için bakım emeklerini uluslararası dolaşıma sokan ve gurbeti göze alan bu cesur kadınlara saygı niteliğindedir.

Özlem Dikeçligil;
1964 yılında İzmit’te doğdu. Marmara Üniversitesi iktisat Fakültesinde lisansını İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Fakültesi İktisat Tarihinde Yüksek Lisansını yaptı. TRT de prodüksiyon kadrosunda kameraman olarak çalıştı ve kurumdan emekli oldu. Gurbet isimli belgeseli Kültür ve Turizm Bakanlığı belgesel desteği ile çekildi. İFSAK’da yapılacak ilk gösterimi olacak. Hayalet Bakıcısı adındaki öykü kitabı Notos Kitap tarafından yayımlandı.

Afiş tasarım: Sara Arslan