Değerli İFSAK üyeleri,
Ani ve zamansız aramızdan ayrılan, kıymetli ağabeyimiz Hakan Kızılcıkoğlu’nun, uzun yıllar üzerinde çalıştığı eseri, Yönetim kurulumuzun 24.08.2026 tarihli 1080 no’lu aldığı karar ile, İFSAK Yayınları’ndan basılmasına karar verilmiştir.
Bir İFSAK fotoğraf projesiyle başlayan, böylesine üretken bir yolculuğun, kitaba dönüşme süreci hepimiz için örnek oluşturacak niteliktedir ve kitaplığınızda yerini alması en büyük arzumuzdur.
Hakan ağabeyimiz, İstanbul’daki su yapılarına ait kaynak eksikliğini fark edip, amatör ruhunu ve gönlünü ortaya koyarak, beklentisiz, büyük bir öz disiplin içinde çalışarak çektiği fotoğraflarla araştırdığı bilgileri titizlikle birleştirdi.
Baskı örneği ile derneğimize gelip bizlere gösterdiği günü dün gibi hatırlıyorum. Hepimiz toplanıp incelemiştik, bizim ilgimizden memnun olmuştu, eminim o anlarda kitap olarak eline alacağı günü hayal etmişti. Ne yazık ki göremedi, o günden sadece birkaç hafta sonra aniden aramızdan ayrıldı ama arkasında öyle güçlü bir dostluk bağı bıraktı ki, bu bağ onun yarım kalan arzusunu tamamladı. Böylesine özenli bir çalışmayı göz ardı edemedik, iş bölümü yaptık, baştan okuduk, düzeltmeler yaptık, onun gönüllü nefesini kendimizinki ile birleştirdik.
İFSAK olarak hep arzu ettiğimiz üretkenlik, bir eser ortaya çıkardı.
Özhan Özde – Hakan Kızılcıkoğlu
Elinize alacağınız bu kitap, bir belge ve kaynak niteliğinde olsa da İFSAK için bir dost mirasıdır. Vefadır, hatıradır, değer bilmektir.
Kitabın incelenmesinde emeği geçenlere ve alarak destek olan herkese bu sürecin bir parçası oldukları için çok teşekkür ederim.
Saygılarımla,
Tania Sisa
İFSAK Yönetim Kurulu Başkanı
ÖNSÖZ
Hakan Kızılcıkoğlu
Aralık 2025
2021 sonbaharında İFSAK’ta (İstanbul Fotoğraf ve Sinema Amatörleri Derneği) İstanbul’un Tarihi Su Yollarını belgelemek için bir proje grubu oluşturuldu. Ekim ayında başlayan proje toplantıları, korona salgını nedeniyle çevrim içi gerçekleştirdi. Proje danışmanı
Özhan Özde, çalışma yöntemleri ve bu konudaki kaynak kitaplar hakkında bilgilendirerek katkıda bulunmuş ve proje boyunca bu katkılarını sürdürmüştür.
Bu projede, bazı su yapılarının belgelenmesi için toplu çekim gezileri gerçekleştirilmiş, su yapılarının büyük bir kısmını oluşturan çeşmeler, projeye katılan kişiler tarafından kişisel çalışmaları sonucunda çekilmiştir.
Çalışmalar ciddi bir disiplin gerektiriyordu, öncelikle kaynak kitaplardan İstanbul’daki bu yapılar hakkında bilgi edinilerek konumu, durumu tespit edildi. Her gün mimarisi ve yapılanması değişen İstanbul’da su yapılarının özellikle çeşmelerin kaybolma tehditi altında olduklarını üzülerek gördüm. Su yapılarının yerlerini tespit etmek bilmece çözmek gibiydi. Çünkü sokaklardaki çeşmeler koruma altına alınmadığı gibi, düzenli bakılmamış, bir kısmı orijinal yerlerinden taşınmış, bazılarının ise mevcudiyeti kalmamıştı. Bentler, su kemerleri, havuzlar, su terazileri, sarnıçlar gibi büyük su yapıları nispeten kurumların koruması altındadır.
Çeşmelerin yerlerini tespit etmek için teknolojiyi kullanmak şart olmuştur. Edinilen kitaplar tek tek incelenip çeşmelerin adreslerini kullandığımız navigasyon haritalarına işlemek ile işe başladım.
Günümüzde kullandığımız cep telefonlardaki uygulamalar ile haritalara işlenen bu çeşmelere ulaşmak daha kolay ve hızlı olmaktadır. Çeşmeleri fotoğraflamak için İstanbul ilçelerinde 1.505 günde 1.200 km yürünmüştür.
Yapılan haritaya: Su Kemerleri, Bentler, Kapalı ve Açık Sarnıçlar, Su Terazileri ve Çeşmeler olmak üzere toplamda 1.033 adet su yapısı işlendi. Bu haritaya sayfadaki karekod ile ulaşılabilir.
Bu kitabı hazırlamamdaki amaç, kaynakçadaki eserlere baktığımızda, yapıların özellikle günümüze ulaşan çeşme ve sebillerin bugünkü durumları hakkında bilgi aktarımı yapmaktır. Üzülerek söylemek gerekirse İstanbul’un plansız yapılaşması, eskisi gibi ihtiyaç duyulmayan çeşmelerin bakımsız hale bırakılması nedenleri ile yok olmaya başlamıştır. Onarım ve bakımı yapılmak istenen çeşmeler ise aslından uzak bir hale gelmiştir.
Mevcut çeşmelerin tespiti için özellikle Affan Egemen’in “İstanbul’un Çeşmeleri ve Sebilleri“ kitabını ana kaynak olarak baz aldım. Bu kitabın yazıldığı tarihe kadar 1.165 adet çeşme ve sebili hakkında bilgi vermektedir. Fakat günümüzde bu sayı nerdeyse yarıya düşmüş durumdadır. Diğer kaynaklar ise bu yapıların konumunu desteklemekte veya eksik olanları göstermektedir. Sonuçta, kaynaklarda bulunan çeşmelerden mevcut olanlarının bugünkü durumlarını belgeleyip, bilgileri derlenmiştir.
Kitabın yazımı sırasında uygulanan sistem şu şekildedir:
Çeşme ve sebiller bulunduğu ilçede alfabetik olarak ismine göre sıralanmış, yapının çekilen fotoğrafları, İstanbul’daki konumunu, yapı ile ilgili kısa bilgiler verilmiştir. Detaylı bilgiler. kaynakçalardan edinilebilir.
Kitap Hakkında Detaylı Bilgiler
Kitabı 2 Ekim 2026 Cuma gününden itibaren ön satışla sizlere sunuyoruz, her zaman olduğu gibi sizlerin desteği ile bu kitabı Aralık ayında yapacağımız lansman toplantısı ile sizlere ulaştırmış olacağız.
Kitabın özelliklerini ve ön satış ve satış fiyatını detaylı bir şekilde aşağıda bilgilerinize sunuyoruz.
Bu özel kitabın ilk okurları olmak için yerinizi şimdiden ayırtın.
Kitabın adı: İstanbul’un Tarihi Çeşme ve Sebilleri
Yazar: Hakan Kızılcıkoğlu
Sayfa: 344
Boyut: A4
Baskı: Sert kapak
Yayın tarihi: Aralık 2026
Ön Satış Fiyatı: 1.500 TL (kdv dahil)
Baskı Sonrası Satış fiyatı: 1.800 TL (kdv dahil)
Derneğin aşağıda belirtilen banka hesabına
“İstanbul’un Tarihi Çeşme ve Sebilleri Kitabı” açıklaması ile ödemenizi yaptıktan sonra iletisim@ifsak.org.tr adresine adınızı ve alacağınız kitap adedini ve dekontun bir kopyasını göndermenizi rica ederiz.
Hesap Bilgileri:
İFSAK İstanbul Fotoğraf ve Sinema Amatörleri Derneği İktisadi İşletmesi
İş Bankası İstanbul Galatasaray Şubesi IBAN no: TR56 0006 4000 0011 0111 8719 14
Yayın Satışı ile ilgili daha detaylı bilgi almak için;
Tel: 0212-292 42 01
E-Mail: iletisim@ifsak.org.tr
